Η χαρακτηριστική εικόνα αποτελεί συμβολική εικονογράφηση με τεχνητή νοημοσύνη.
Παραμονές της σχολικής γιορτής της 27ης Οκτωβρίου και της μαθητικής παρέλασης της 28ης Οκτωβρίου, ο δημόσιος διάλογος στα εκπαιδευτικά μέσα επαναφέρει ένα ειλικρινές ερώτημα: γιατί αρκετοί έφηβοι νιώθουν σήμερα απόσταση από την τυπικότητα των επετείων και πώς στο σχολείο μας η γιορτή και η παρέλαση γίνονται ξανά δική τους υπόθεση;
Σήμερα, Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2026, ένα κείμενο μαθητή της Γ΄ Λυκείου που φιλοξενείται σε μεγάλα εκπαιδευτικά μέσα ενημέρωσης με τίτλο «Η σιωπηρή απουσία από τις παρελάσεις: γιατί χάθηκε το νόημα;» βάζει στο τραπέζι έναν προβληματισμό που συζητείται σε κάθε γωνιά της Ελλάδας. Alfavita — Η σιωπηρή απουσία από τις παρελάσεις: γιατί χάθηκε το νόημα; (25/10/2026), Η Καθημερινή — Επέτειοι, παρελάσεις, μαθητές και Ιστορία.
Αξίζει να μην προσπεράσουμε αυτό το ερώτημα με εύκολους αφορισμούς. Για έναν έφηβο 15, 16 ή 17 ετών σήμερα, η απόσταση από μια επετειακή εκδήλωση σπάνια πηγάζει από έλλειψη σεβασμού προς εκείνους που αγωνίστηκαν για την ελευθερία. Πηγάζει, τις περισσότερες φορές, από την αίσθηση ότι οι μεγάλοι τούς καλούν ως απλούς θεατές ή διεκπεραιωτές σε κάτι προκαθορισμένο, αποστειρωμένο από το δικό τους βίωμα και τη δική τους φωνή.
Γιατί «χάνεται το νόημα» όταν η Ιστορία γίνεται αποστήθιση και η επέτειος «ρεπό»
Ακούγοντας προσεκτικά τους ίδιους τους μαθητές, ξεχωρίζουν δύο βασικές αιτίες που κάνουν συχνά τις εθνικές επετείους να μοιάζουν μακρινές στα μάτια ενός εφήβου:
- Όταν η Ιστορία εγκλωβίζεται στην παπαγαλία: Όσο το μάθημα της Ιστορίας αντιμετωπίζεται ως ένας μηχανικός αγώνας απομνημόνευσης ημερομηνιών και ονομάτων για τις εξετάσεις, χάνεται η ανθρώπινη δραματουργία του. Οι έφηβοι όμως διψούν για αυθεντικότητα: θέλουν να μάθουν πώς έζησαν οι συνομήλικοί τους το 1940, τι έγραφαν στα γράμματά τους από το μέτωπο, πώς άντεξε η κοινωνία στην Κατοχή και τι σήμαινε στην πράξη η αντίσταση απέναντι στον ολοκληρωτισμό.
- Όταν η επέτειος ταυτίζεται αποκλειστικά με μια τυπική αργία: Όταν γύρω από τους νέους κυριαρχεί η αντίληψη ότι η 27η και η 28η Οκτωβρίου είναι απλώς ένα «διήμερο ανάπαυλας» από τα μαθήματα και τα φροντιστήρια, είναι επόμενο η παρουσία στη σχολική γιορτή ή στην παρέλαση να φαντάζει ως αγγαρεία.
Τι ισχύει θεσμικά για τη σχολική γιορτή της Τρίτης 27 Οκτωβρίου και την παρέλαση
Ενόψει του διημέρου, είναι χρήσιμο να θυμίσουμε συνοπτικά και καθαρά το πλαίσιο που ισχύει στα Γενικά Λύκεια της χώρας (όπως στη Μυτιλήνη, όπου η μαθητική παρέλαση πραγματοποιείται ανήμερα την Τετάρτη 28 Οκτωβρίου): Alfavita — Τι ισχύει για τις απουσίες μαθητών σε γιορτή και παρέλαση, Esos — Το πλαίσιο για τις μαθητικές παρελάσεις της 28ης Οκτωβρίου.
- Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2026 (Σχολική Γιορτή): Η επετειακή εκδήλωση πραγματοποιείται την παραμονή της εθνικής εορτής, εντάσσεται στο επίσημο ωρολόγιο πρόγραμμα λειτουργίας του σχολείου (με διάρκεια τουλάχιστον δύο διδακτικών ωρών στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση) και η παρουσία όλων των μαθητών και μαθητριών είναι κανονική, με τήρηση απουσιολογίου. Κατά τη διάρκειά της πραγματοποιείται η παράδοση της σημαίας στους σημαιοφόρους και τους παραστάτες, καθώς και η απονομή των αριστείων και βραβείων προόδου.
- Τετάρτη 28 Οκτωβρίου 2026 (Εθνική Επέτειος & Μαθητική Παρέλαση): Τα σχολεία είναι κλειστά λόγω της επίσημης αργίας, ενώ οι αντιπροσωπείες των μαθητών και μαθητριών μας δίνουν το «παρών» στις εκδηλώσεις τιμής και στη μαθητική παρέλαση της πόλης μας.
Πώς στο 5ο ΓΕΛ Μυτιλήνης η γιορτή και η παρέλαση γίνονται υπόθεση των ίδιων των παιδιών
Η πραγματική απάντηση στη «σιωπηρή αποχή» δεν βρίσκεται ούτε στις επιπλήξεις ούτε στο απουσιολόγιο. Βρίσκεται στην εμπιστοσύνη προς τους μαθητές μας.
Στο 5ο ΓΕΛ Μυτιλήνης «Βενιαμίν ο Λέσβιος» γνωρίζουμε ότι όταν δίνεις στους εφήβους χώρο να εκφραστούν, εκείνοι μεταμορφώνουν μια τυπική εκδήλωση σε ζωντανό κύτταρο πολιτισμού. Στη σχολική γιορτή της Τρίτης 27 Οκτωβρίου, πρωταγωνιστές δεν είναι οι έτοιμοι πανηγυρικοί λόγοι, αλλά τα ίδια τα παιδιά μας: με τις μουσικές τους πρόβες, τα τραγούδια, τα θεατρικά αναλόγια, τις μαρτυρίες της τοπικής ιστορίας της Λέσβου και τη δική τους νεανική ματιά πάνω στο νόημα της ελευθερίας.
Και την επομένη, την Τετάρτη 28 Οκτωβρίου, όταν οι μαθητές και οι μαθήτριές μας σταθούν δίπλα-δίπλα στην προκυμαία της Μυτιλήνης, η παρουσία τους δεν έχει χαρακτήρα τυπικής υποχρέωσης. Είναι μια στιγμή συλλογικότητας, αξιοπρέπειας και ευγνωμοσύνης: ένας ήρεμος, περήφανος χαιρετισμός της νέας γενιάς του σχολείου μας προς τους ανθρώπους που υπερασπίστηκαν τη ζωή, τη δημοκρατία και την ελευθερία του τόπου μας.
(Σημείωση: Την Τρίτη 27 Οκτωβρίου ακολουθεί στον ιστότοπό μας και το αφιέρωμά μας για το πώς η ιστορική μνήμη της 28ης Οκτωβρίου γίνεται ζωντανή σκέψη και στάση ζωής μέσα από τη σύγχρονη επιστημονική έρευνα και την τέχνη.)
Πηγές & Αναφορές: Alfavita — Η σιωπηρή απουσία από τις παρελάσεις: γιατί χάθηκε το νόημα; (25/10/2026), Alfavita — Τι ισχύει για τη σχολική γιορτή της 27ης Οκτωβρίου και την παρέλαση, Esos — Εγκύκλιος για τις μαθητικές παρελάσεις της 28ης Οκτωβρίου.