Η χαρακτηριστική εικόνα αποτελεί συμβολική εικονογράφηση με τεχνητή νοημοσύνη.
Οι σχολικές εκδρομές και οι εκπαιδευτικές επισκέψεις βρίσκονται σήμερα στο επίκεντρο της εκπαιδευτικής επικαιρότητας, μετά την κατάθεση αίτησης ακύρωσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) από την Πανελλήνια Ένωση Διευθυντών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΠΕΔΥΣΔΕ) σχετικά με διατάξεις της νέας Υπουργικής Απόφασης 109113/ΓΔ4/2026. Παρουσιάζουμε ψύχραιμα και αναλυτικά τι προβλέπει το νέο πλαίσιο του ΥΠΑΙΘΑ, ποιες είναι οι ενστάσεις των εκπαιδευτικών και τι ισχύει στην πράξη για τα Λύκεια.
Για κάθε μαθητή και μαθήτρια Λυκείου, αλλά και για κάθε γονέα και εκπαιδευτικό, οι σχολικές εκδρομές —από τις ημερήσιες εκπαιδευτικές επισκέψεις στη Λέσβο μέχρι τις πολυήμερες εκδρομές και τις ευρωπαϊκές μετακινήσεις Erasmus+— αποτελούν ένα από τα πιο ζωντανά και αγαπημένα κεφάλαια της σχολικής ζωής. Εκεί όπου η γνώση βγαίνει από τους τέσσερις τοίχους της αίθουσας και συναντά την ιστορία, το περιβάλλον, τον πολιτισμό και τη συλλογικότητα.
Σήμερα, Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2026, το κανονιστικό πλαίσιο που διέπει τις μαθητικές μετακινήσεις επανέρχεται στην επικαιρότητα, καθώς η Πανελλήνια Ένωση Διευθυντών Σχολικών Μονάδων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΠΕΔΥΣΔΕ) ανακοίνωσε την προσφυγή της στο Συμβούλιο της Επικρατείας (Alfavita — Στο Συμβούλιο της Επικρατείας η Πανελλήνια Ένωση Διευθυντών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης για τις σχολικές εκδρομές (27/10/2026), ΥΠΑΙΘΑ — Νέο πλαίσιο για τις σχολικές εκδρομές: Περισσότερη μάθηση έξω από την τάξη, αυστηρότεροι κανόνες για την ασφάλεια).
Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο του ΥΠΑΙΘΑ (Υ.Α. 109113/ΓΔ4/19.8.2026)
Με τη νέα Υπουργική Απόφαση 109113/ΓΔ4/19.8.2026, το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού προχώρησε στην αναμόρφωση του πλαισίου για τις εκδρομές και τις εκπαιδευτικές δράσεις εκτός σχολικής μονάδας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Οι βασικοί άξονες της ρύθμισης περιλαμβάνουν:
- Σύνδεση με τα Προγράμματα Σπουδών και τις Δράσεις Ενεργού Πολίτη: Κάθε εκπαιδευτική μετακίνηση συνδέεται πλέον άμεσα με συγκεκριμένους μαθησιακούς στόχους, αλλά και με δράσεις κοινωνικής ευθύνης, αλληλεγγύης, εθελοντισμού και προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος.
- Αυστηρότερες προδιαγραφές ασφάλειας στις μετακινήσεις: Εισάγονται αυξημένες δικλίδες ελέγχου, μεταξύ των οποίων η υποχρέωση υποβολής αποσπάσματος ποινικού μητρώου τόσο από τον ιδιοκτήτη όσο και από το προσωπικό του τουριστικού γραφείου που συνοδεύει τους μαθητές, καθώς και η δυνατότητα του Συλλόγου Διδασκόντων να αυξάνει τον αριθμό των συνοδών καθηγητών όπου κρίνεται αναγκαίο.
- Προστασία της ιδιωτικότητας και κανόνες για τα κινητά τηλέφωνα: Ρυθμίζεται ρητά η χρήση ηλεκτρονικών συσκευών κατά τη διάρκεια των εκδρομών. Σε περίπτωση που μαθητής φωτογραφίζει, βιντεοσκοπεί ή ηχογραφεί συμμαθητές του χωρίς τη συναίνεσή τους, προβλέπεται διαδικασία απενεργοποίησης και φύλαξης της συσκευής έως το πέρας της εκδρομής και την παράδοσή της στους γονείς.
- Σύμπραξη σχολείων για μείωση του κόστους και διευκολύνσεις στο Erasmus+: Δίνεται η δυνατότητα σε διαφορετικές σχολικές μονάδες να οργανώνουν από κοινού εκδρομές στο εσωτερικό ή το εξωτερικό ώστε να μειώνεται η οικονομική επιβάρυνση των οικογενειών (κάτι ιδιαίτερα σημαντικό για τα νησιωτικά σχολεία μας στη Λέσβο), ενώ αίρονται οι χρονικοί περιορισμοί ημερών για τις μετακινήσεις εκπαιδευτικών σε προγράμματα Erasmus+ κατά τις περιόδους των σχολικών διακοπών.
Γιατί προσέφυγε στο Συμβούλιο της Επικρατείας η ΠΕΔΥΣΔΕ: Τα επιχειρήματα των Διευθυντών
Στις 26 Οκτωβρίου 2026, η Πανελλήνια Ένωση Διευθυντών Σχολικών Μονάδων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΠΕΔΥΣΔΕ), μαζί με διευθυντές και διευθύντριες σχολείων, κατέθεσε στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) αίτηση ακυρώσεως κατά επιμέρους διατάξεων της Υ.Α. 109113/ΓΔ4/19.8.2026.
Όπως επισημαίνεται στο επίσημο Δελτίο Τύπου της Ένωσης, οι διευθυντές των Γυμνασίων και των Λυκείων ξεκαθαρίζουν ότι η ασφάλεια, η νομιμότητα και η διαφάνεια αποτελούν αδιαπραγμάτευτες αρχές. Εντοπίζουν ωστόσο τρία κρίσιμα σημεία προβληματισμού στην εφαρμογή της νέας εγκυκλίου:
- Υπέρμετρη γραφειοκρατική επιβάρυνση: Ο όγκος των διοικητικών ενεργειών, των ελέγχων και των εγγράφων που απαιτούνται για κάθε μετακίνηση δυσχεραίνει στην πράξη τον προγραμματισμό των σχολικών μονάδων.
- Δυσανάλογες νομικές και διοικητικές ευθύνες στους εκπαιδευτικούς: Οι αρχηγοί των εκδρομών, οι συνοδοί καθηγητές και οι διευθυντές των σχολείων επωμίζονται ευθύνες ελέγχου και επιτήρησης που συχνά υπερβαίνουν τον παιδαγωγικό τους ρόλο, γεγονός που δημιουργεί εύλογη ανασφάλεια.
- Κίνδυνος έμμεσης αδρανοποίησης των εκδρομών: Η ΠΕΔΥΣΔΕ προειδοποιεί ότι όταν το πλαίσιο γίνεται υπερβολικά περίπλοκο και τιμωρητικό, πολλοί εκπαιδευτικοί ενδέχεται να αποθαρρυνθούν από το να αναλάβουν την ευθύνη συνοδείας, οδηγώντας σε πρακτικό περιορισμό των εκπαιδευτικών επισκέψεων.
«Δεν διεκδικούμε λιγότερη ευθύνη. Διεκδικούμε ένα λειτουργικό, δίκαιο και παιδαγωγικά ορθό πλαίσιο, που θα επιτρέπει στους εκπαιδευτικούς να προσφέρουν περισσότερα στους μαθητές τους.»
— Δελτίο Τύπου ΠΕΔΥΣΔΕ (26/10/2026)
Τι ισχύει σήμερα στην πράξη και η ματιά της σχολικής μας κοινότητας
Για την έγκυρη ενημέρωση των μαθητών και των γονέων του σχολείου μας, είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι η κατάθεση αίτησης ακύρωσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας αποτελεί την έναρξη της θεσμικής δικαστικής διαδικασίας και δεν αναστέλλει την εφαρμογή της Υπουργικής Απόφασης. Επομένως, όλες οι σχολικές εκδρομές, οι διδακτικές επισκέψεις και οι μετακινήσεις προγραμματίζονται και υλοποιούνται κανονικά με βάση το ισχύον πλαίσιο (Υ.Α. 109113/ΓΔ4/2026).
Στο 5ο ΓΕΛ Μυτιλήνης «Βενιαμίν ο Λέσβιος» γνωρίζουμε από πρώτο χέρι πόσο πολύτιμες είναι οι εκπαιδευτικές μετακινήσεις — είτε πρόκειται για μια επίσκεψη σε έναν αρχαιολογικό χώρο ή ένα μουσείο της Λέσβου, είτε για μια μαθητική συνέργεια, είτε για μια πολυήμερη εκδρομή. Για να παραμείνει το ελληνικό δημόσιο σχολείο ανοιχτό στη ζωή και στον κόσμο, χρειάζονται δύο ισότιμοι πυλώνες: απόλυτη ασφάλεια και ποιοτικές εγγυήσεις για κάθε παιδί, αλλά και ένα ρεαλιστικό, υποστηρικτικό πλαίσιο εμπιστοσύνης για τους εκπαιδευτικούς που αφιερώνουν τον προσωπικό τους χρόνο και την ψυχή τους για να συνοδεύουν τους μαθητές μας.
Πηγές: Alfavita — Στο Συμβούλιο της Επικρατείας η Πανελλήνια Ένωση Διευθυντών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης για την εγκύκλιο των σχολικών εκδρομών (27/10/2026), Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού — Νέο πλαίσιο για τις σχολικές εκδρομές: Περισσότερη μάθηση έξω από την τάξη, αυστηρότεροι κανόνες για την ασφάλεια παιδιών και εκπαιδευτικών.