Ένα κλικ σε μια εφαρμογή, ένα «σπάμε πλάκα» σε μια ομαδική συνομιλία, και μια 15χρονη δεν ήθελε πια να πάει σχολείο.
Η είδηση που δημοσίευσε το Flash.gr στις 30 Οκτωβρίου 2026 δεν είναι μια ακόμη «ιστορία από το ίντερνετ». Ο Εισαγγελέας Ανηλίκων άσκησε ποινική δίωξη σε βάρος τριών 15χρονων για πορνογραφία ανηλίκων και παραβίαση προσωπικών δεδομένων. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, μια φωτογραφία μιας συμμαθήτριάς τους, τραβηγμένη για το αναμνηστικό ημερολόγιο της τάξης, παραποιήθηκε με τεχνητή νοημοσύνη ώστε να φαίνεται γυμνόστηθη και αναρτήθηκε σε ομαδική συνομιλία στο Instagram, συνοδευόμενη από προσβλητικά σχόλια. Η μαθήτρια έφτασε να αρνείται να πηγαίνει στο σχολείο και χρειάστηκε ψυχολογική υποστήριξη.
Πίσω από τη λέξη «πλάκα» υπάρχει ένας άνθρωπος που πληγώθηκε. Γι’ αυτό αξίζει να μιλήσουμε ανοιχτά, μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικοί, για το deepfake και τον διαδικτυακό εκφοβισμό.
Τι είναι το deepfake;
Deepfake λέγεται μια εικόνα, ένα βίντεο ή ένα ηχητικό που έχει δημιουργηθεί ή αλλοιωθεί με τεχνητή νοημοσύνη, ώστε να δείχνει κάποιον να κάνει ή να λέει κάτι που δεν έκανε ποτέ. Σήμερα αρκούν λίγα δευτερόλεπτα και μια απλή εφαρμογή στο κινητό. Και ακριβώς αυτή η ευκολία είναι η παγίδα: κάτι που φτιάχνεται τόσο εύκολα μοιάζει ακίνδυνο. Δεν είναι.
- Η ψεύτικη εικόνα μοιάζει αληθινή, και όσοι τη βλέπουν δεν ξέρουν πάντα ότι είναι κατασκευασμένη.
- Μόλις σταλεί, δεν ελέγχεται πια: αντιγράφεται, αποθηκεύεται, προωθείται.
- Το πρόσωπο που απεικονίζεται δεν έδωσε ποτέ τη συγκατάθεσή του. Η φωτογραφία του είναι προσωπικό του δεδομένο.
«Αστείο» ή αδίκημα;
Ας το πούμε καθαρά: η δημιουργία, αλλά και η προώθηση, μιας τέτοιας εικόνας δεν είναι αστείο. Είναι ποινικό αδίκημα. Ο Ποινικός Κώδικας (άρθρο 348Α) τιμωρεί όχι μόνο όποιον παράγει, αλλά και όποιον διανέμει, διαβιβάζει ή κατέχει υλικό που παρουσιάζει ανήλικο με σεξουαλικό τρόπο, ακόμη κι όταν η απεικόνιση είναι «εικονική», δηλαδή ψεύτικη. Ένα ψηφιακά κατασκευασμένο γυμνό ανηλίκου δεν παύει να είναι παράνομο επειδή «δεν είναι αληθινό». Η υπόθεση που περιγράψαμε δείχνει ότι η Δικαιοσύνη το αντιμετωπίζει με απόλυτη σοβαρότητα, ακόμη και όταν οι δράστες είναι 15 ετών.
Και κάτι ακόμη: το «απλώς το προώθησα» ή «απλώς έβαλα ένα emoji» δεν είναι αθώο. Κάθε προώθηση και κάθε χλευαστικό σχόλιο πολλαπλασιάζει τον πόνο του θύματος.
Η δύναμη εκείνου που μιλάει
Η πιο αισιόδοξη λεπτομέρεια αυτής της δύσκολης ιστορίας είναι τρία κορίτσια. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η υπόθεση έφτασε στη διεύθυνση του σχολείου επειδή τρεις φίλες της μαθήτριας μίλησαν και κατήγγειλαν το περιστατικό στον Διευθυντή.
Δεν ήταν εύκολο. Ήταν όμως το σωστό. Όποιος βλέπει τον εκφοβισμό και σωπαίνει, χωρίς να το θέλει, αφήνει τον θύτη να συνεχίζει. Όποιος μιλάει, δείχνει στο θύμα ότι δεν είναι μόνο του. Αυτό δεν είναι «κάρφωμα». Είναι θάρρος, φιλία και ευθύνη.
Την ίδια μέρα, στις 30 Οκτωβρίου, η Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Μαγνησίας ξεκίνησε κύκλο ημερίδων για τη σχολική ζωή με πρώτο θέμα τον διαδικτυακό εκφοβισμό, δίνοντας έμφαση στην έγκαιρη αναγνώριση, στην ενθάρρυνση των μαθητών να ζητούν βοήθεια και στον ρόλο όσων παρατηρούν τέτοιες συμπεριφορές.
Τι κάνω αν συμβεί σε μένα ή σε κάποιον φίλο μου;
- Μην προωθείς, μην αποθηκεύεις, μη σχολιάζεις. Ούτε «για να το δείξεις» σε φίλους. Αν το περιεχόμενο είναι σεξουαλικού χαρακτήρα, η αποθήκευση και η αποστολή του είναι κι αυτές παράνομες.
- Κράτησε στοιχεία με ασφάλεια: όνομα λογαριασμού και ομάδας, ημερομηνία, ώρα, link. Ένα στιγμιότυπο της συνομιλίας (όχι της ίδιας της εικόνας) βοηθά, και το παραδίδεις σε έναν ενήλικα, όχι στην παρέα.
- Κάνε αναφορά (report) στην πλατφόρμα και μπλόκαρε όσους σε παρενοχλούν.
- Μίλησε σε έναν ενήλικα που εμπιστεύεσαι: γονιό, καθηγητή, υπεύθυνο τμήματος, τη Διεύθυνση του σχολείου.
- Αν είναι φίλος σου το θύμα, στάσου δίπλα του: «Δεν φταις εσύ. Είμαι εδώ.»
Για τους γονείς
- Προσέξτε τα σημάδια: απότομη αλλαγή διάθεσης, απομόνωση, άγχος όταν έρχονται μηνύματα, άρνηση για το σχολείο.
- Ακούστε πρώτα, χωρίς να κατηγορείτε. Το παιδί δεν φταίει. Μην «τιμωρήσετε» το θύμα παίρνοντάς του το κινητό: έτσι την επόμενη φορά μπορεί να μη μιλήσει.
- Επικοινωνήστε με το σχολείο και, όπου χρειάζεται, με τις αρμόδιες αρχές.
- Συζητήστε από πριν για τη συγκατάθεση, τις φωτογραφίες των άλλων και το ότι το «αστείο» έχει όρια και συνέπειες.
Πού μπορείτε να απευθυνθείτε
- 1056 – Εθνική Γραμμή για τα Παιδιά SOS («Το Χαμόγελο του Παιδιού»): δωρεάν, 24 ώρες το 24ωρο, για παιδιά, εφήβους και γονείς. Υπάρχει και η εφαρμογή Chat 1056.
- 11188 – Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος της Ελληνικής Αστυνομίας: δωρεάν, 24/7. Καταγγελία μπορεί να γίνει και ηλεκτρονικά μέσω gov.gr.
- 210 6007686 – Γραμμή Βοηθείας Help-line του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου (help-line.gr, saferinternet4kids.gr), για θέματα διαδικτυακού εκφοβισμού.
- SafeLine.gr: για αναφορά παράνομου περιεχομένου στο διαδίκτυο.
Ψηφιακή ευθύνη σημαίνει σεβασμός
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να γίνει εργαλείο δημιουργίας, μάθησης και φαντασίας. Γίνεται όπλο μόνο όταν ξεχνάμε ότι πίσω από κάθε οθόνη υπάρχει ένας άνθρωπος. Πριν πατήσουμε «αποστολή», αξίζει μια απλή ερώτηση: «Θα ήθελα να το κάνουν αυτό σε μένα;»
Στο 5ο ΓΕΛ Μυτιλήνης «Βενιαμίν ο Λέσβιος» θέλουμε ένα σχολείο όπου κανείς δεν φοβάται να έρθει το πρωί και όπου όποιος δει κάτι λάθος ξέρει ότι μπορεί να μιλήσει. Η πόρτα των καθηγητών και της Διεύθυνσης είναι πάντα ανοιχτή.
Πηγές: Flash.gr — Deep fake σε 15χρονη (30/10/2026) · FORMedia / ertnews.gr — Μαγνησία: Κύκλος ημερίδων με αφετηρία τον διαδικτυακό εκφοβισμό (30/10/2026). Για λόγους προστασίας της ανήλικης, δεν αναφέρουμε κανένα στοιχείο που θα μπορούσε να την ταυτοποιήσει.
