Με ποίηση, θέατρο, τραγούδι και ιστορική αφήγηση, οι μαθητές και οι μαθήτριες του 5ου Γενικού Λυκείου Μυτιλήνης «Βενιαμίν ο Λέσβιος» τίμησαν την Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026 την επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, 53 χρόνια μετά τον Νοέμβρη του 1973.

Από το πρωί, κατά την είσοδό τους στο σχολείο, όλοι οι μαθητές, οι μαθήτριες και οι καθηγητές καρφίτσωσαν στο πέτο τους γαλανόλευκους φιόγκους, ως σύμβολο μνήμης και τιμής. Η σχολική εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο αμφιθέατρο του σχολείου και ξεκίνησε στις 9:00 το πρωί. Οι μαθητές και οι μαθήτριες που συμμετείχαν παρουσίασαν ένα πρόγραμμα που συνδύασε την ιστορική μνήμη με τον λόγο και τη μουσική. Σε όλη τη διάρκεια, στην οθόνη προβαλλόταν παρουσίαση με φωτογραφίες και κείμενα της εποχής.
Η γιορτή άνοιξε με την απαγγελία του ποιήματος του Τάσου Λειβαδίτη «Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος». Ακολούθησε η αφήγηση του χρονικού: από την πολιτική αστάθεια της δεκαετίας του 1960 και το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967, στην καταπίεση, τις φυλακίσεις και τις εξορίες, και από εκεί στην κατάληψη της Νομικής τον Φεβρουάριο του 1973 και στα γεγονότα της 14ης έως την 17η Νοεμβρίου 1973 στο Πολυτεχνείο. Συγκινητική ήταν η μαρτυρία κρατούμενης, που μετέφερε στο κοινό την εμπειρία των βασανιστηρίων της δικτατορίας.

Τα θεατρικά δρώμενα έδωσαν άλλο τόνο στη γιορτή. Στο σκετς «Οι Δικτάτορες», οι «σωτήρες της πατρίδας» ανακοίνωναν τα «άρθρα» τους: απαγόρευση των εκλογών, των συγκεντρώσεων και των απεργιών, λογοκρισία στον Τύπο. Η σάτιρα ανέδειξε τον παραλογισμό του αυταρχισμού. Στο δρώμενο «Φοιτητές», οι νέοι διαδηλωτές φώναζαν το «Ψωμί, παιδεία, ελευθερία» και διακήρυτταν την πίστη τους στη δημοκρατία και στον άνθρωπο.
Ακολούθησαν αποσπάσματα από έργα του Γιάννη Ρίτσου, του Νικηφόρου Βρεττάκου, του Γιώργη Σαράντη, του Αλέξανδρου Παναγούλη, του Λουκά Θεοδωρακόπουλου και της Κωστούλας Μητροπούλου. Ανάμεσα στα κείμενα ακούστηκαν τα τραγούδια «Κάποτε θα ‘ρθουν να σου πουν» (Π. Σιδηρόπουλος), «Ποιος τη ζωή μου» (Μ. Θεοδωράκης), «Προσευχή» (Χάρις Αλεξίου) και «Αν θα μπορούσα τον κόσμο να άλλαζα» (Φίλιππος Πλιάτσικας, Ντέπυ Χατζηκαμπάνη). Τα ερμήνευσε η μαθητική χορωδία, με τη συνοδεία μαθητών σε κιθάρα, ηλεκτρική κιθάρα και μπάσο.
Δείτε στο YouTube τη μαθητική χορωδία να ερμηνεύει, με συνοδεία οργάνων, το τραγούδι «Αν θα μπορούσα τον κόσμο να άλλαζα» (στίχοι: Ντέπυ Χατζηκαμπάνη, μουσική: Φίλιππος Πλιάτσικας):

Η κορύφωση ήρθε με το προσκλητήριο των νεκρών του Πολυτεχνείου, όταν τα ονόματα και οι ηλικίες τους ακούστηκαν ένα ένα στην αίθουσα. Το χρονικό ολοκληρώθηκε με την εισβολή στην Κύπρο, την πτώση της Χούντας τον Ιούλιο του 1974 και την επιστροφή στη δημοκρατία. Η εκδήλωση έκλεισε με τον Εθνικό Ύμνο.
Την επιμέλεια της εκδήλωσης είχαν οι καθηγήτριες κ. Ευθυμία Τζίνη και κ. Χρυσούλα Λινάρδου. Τον ήχο και την κονσόλα, καθώς και το βίντεο και τη μουσική, ανέλαβαν μαθητές του σχολείου. Οι υπεύθυνες καθηγήτριες ευχαρίστησαν τον Διευθυντή κ. Παναγιώτη Μανιάτη και τον Υποδιευθυντή κ. Γιώργο Κουτσουκέλλη για την υποστήριξή τους, καθώς και τους συναδέλφους για τη διευκόλυνση των προβών.

Στο κλείσιμο, ο Διευθυντής ευχαρίστησε και συνεχάρη τις δύο συναδέλφους και όλους τους μαθητές που συμμετείχαν. Σημείωσε ότι πολλοί από αυτούς, ως μουσικοί, ως μέλη της χορωδίας και ως ερμηνευτές, έχουν ταλέντο που αξίζει να καλλιεργήσουν. Κάλεσε επίσης τους μαθητές να θυμούνται ότι ο χειρότερος δικτάτορας μπορεί να είναι ο ίδιος μας ο εαυτός, όταν αφήνουμε τα κοινωνικά δίκτυα να μας επιβάλλουν πώς θα ζούμε και τι θα λέμε, και να μην παρασύρονται από το κύμα της εποχής.
Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων μνήμης ολοκληρώθηκε και η δράση του σχολείου μας «Τοίχος της Φωνής». Σε έναν πίνακα, ανάμεσα σε κόκκινα γαρίφαλα, οι μαθητές και οι μαθήτριες άφησαν σε πολύχρωμα χαρτάκια τις δικές τους σκέψεις. Πολλά μηνύματα μιλούν για την ελευθερία: «Ελευθερία είναι η δύναμη της εγκράτειας.», «Ελευθερία είναι να κάνεις ό,τι θέλεις.», «Η ελευθερία του λόγου», αλλά και λέξεις όπως «Ελευθερία», «Ανεξαρτησία», «Δικαίωμα» και «Παιδεία». Άλλα στέκονται στις σχέσεις και στη ζωή: «Ευγένεια και σεβασμός», «Αγάπη», «Φιλία», «Χαρά», «Ζωή, Ειρήνη, Αγάπη», «Οικογένεια», «Όλοι χαρούμενοι και αγαπημένοι!!!». Δεν έλειψαν και τα πιο αυθόρμητα, όπως «Ξενοιασιά!!» και «Braveheart». Μικρές φράσεις που δείχνουν ότι τα μηνύματα του Πολυτεχνείου βρίσκουν τη δική τους φωνή στη σημερινή γενιά.

Όπως ακούστηκε και στη γιορτή, 53 χρόνια μετά τα μηνύματα του Πολυτεχνείου παραμένουν επίκαιρα. Το σύνθημα «Ψωμί, παιδεία, ελευθερία» συνεχίζει να εμπνέει. Ένας αγώνας σαν την εξέγερση του Νοέμβρη του 1973 τελειώνει μόνο όταν ξεχνιέται. Όταν όμως γίνεται ιδέα και αφετηρία για νέα οράματα, τότε δικαιώνεται η θυσία. Αυτή τη μνήμη κράτησαν ζωντανή οι μαθητές και οι μαθήτριές μας, με ευαισθησία και σεβασμό.
Συμμετείχαν
- «Αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος» (απαγγελία): Κεντέρη Ραφαηλία, Χατζηγεωργίου Σάββας
- Αφήγηση Χρονικού Πολυτεχνείου: Γιαννάκη Κατερίνα, Κατσίκας Κωνσταντίνος
- Μαρτυρία κρατούμενης: Αντωνάτου Έφη
- Θεατρικό δρώμενο «Οι Δικτάτορες»: Γκλιγκορίγιεβιτς Αλέξανδρος, Ζούρος Δημήτριος, Κερεβανιάν Φρίντα, Λαμπρινάκου Εύα, Μάγειρα Νίκη
- Θεατρικό δρώμενο «Φοιτητές»: Αντωνάτου Έφη, Ζάκα Έστερ, Λαμπρινάκου Εύα, Μάγειρα Νίκη, Γκλιγκορίγιεβιτς Αλέξανδρος
- Αποσπάσματα από έργα ποιητών: Βερβέρη Βάσω, Βερβέρη Στρατής, Βουτσή Δήμητρα, Θεοδοσίου Ειρήνη, Κατσίκα Φένια, Μαμουνή Σύλια, Μελετιάδου Γιώτα
- «Προσευχή» (τραγούδι): Σύλια Μαμουνή, Σταυρούλα Παταράκα
- Χορωδία: Θεοδοσίου Ειρήνη, Μελετιάδου Γιώτα, Μαμουνή Σύλια, Κατσίκα Φένια, Παπαδέλλης Γιώργος, Βόμβας Νίκος, Μαλάκης Αργύρης, Παλαιολόγου Στεφανία, Ρόδος Φάνης, Σκέμπι Τσέβιτ, Τσομολλάρι Άγγελος, Κοτρώτσιος Ιωακείμ, Δεσποτέλλης Στρατής, Γιαννής Παναγιώτης, Χατζηγεωργίου Σάββας, Καρακάση Κατερίνα, Μυλωνά Μαριάνθη, Κουλουμαργέτου Αναστασία, Στυψιανού Στέλλα
- Μουσικά όργανα: Βερβέρη Βάσω (μπάσο), Καβαρνού Μαριάνθη (ηλεκτρική κιθάρα), Κουτουγδής Βαγγέλης (κιθάρα)
- Ήχος – κονσόλα: Μουτζούρης Μιχάλης, Βουτσή Δήμητρα
- Βίντεο – μουσική: Γκλιγκορίγιεβιτς Αλέξανδρος



